محمد حسن خان اعتماد السلطنه
718
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
وزارت بقاياى حكام ( ص 143 - ص 104 چاپ اول ) در روز شنبه 13 شوال 1299 و به وزارت آقا على امين حضور ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 214 ) وزارت صنايع ( ص 143 - ص 104 چاپ اول ) مربوط به مختصر صنايع جنگى قورخانه ، و گرنه صنعت قابل ذكر ديگرى در ايران آن روز نبود كه وزارتخانهاى خواسته باشد . اولين وزير صنايع هم جهانگير خان پسر سليمان خان مسيحى بود كه در روز چهارشنبه 10 رمضان 1299 به اين سمت منصوب شد . علت آن را اعتماد السلطنه چنين مىنويسد « . . . فشنگ ساخته بود از شهر آورده بود به حضور رسيد خيلى تعريف كردند و منصب وزارت صنايع به او داده شد . . . » ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 206 ) ولى ظاهرا جهانگير خان در مدت تصدى خود خوب كار مىكرد و در حدود وسايل و امكانات در پيشرفت كار واقعا كوشا بود و تا شنبه 17 محرم 1309 كه درگذشت در اين مقام بود . پس از او آقا بالا خان معين نظام اميرتومان سركردهء فوج مخصوص وزير صنايع شد ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 875 ) . دربارهء كار جهانگير خان در خاطرات ممتحن الدوله اشارهاى هست . وزارت معادن ( ص 143 - ص 104 چاپ اول ) عنوان وزارت مستقل معادن را جز در اينجا جائى نديدم . در اين كتاب هم در - صفحه 20 - به عنوان ادارهء معادن ذكر شده است . اما در كتاب آقاى مهدى بامداد ، در شرح حال ميرزا علينقى حكيم الممالك آمده است كه در 1299 قمرى به وزارت معادن و عضويت دار الشوراى كبراى دولتى منتخب شد ( ج 2 ص 507 ) . در صورتى كه در منتظم ناصرى ( ج 3 ص 382 ) مخبر الدوله به عنوان وزير علوم و تلگراف و معادن در سال 1299 نام برده شده است . نمىدانم مدرك آقاى بامداد چه بوده است . در همين كتاب المآثر و الاثار هم در شرح حال مختصر حكيم الممالك از وزارت معادن او نامى برده نشده است .